Uzalishaji Mazao

Permanent URI for this collection

http://10.10.97.167:4000/handle/123/2

Browse

Now showing 1 - 20 of 514

Four Orange - Fleshed Sweetpotato (OFSP) - Vines of Gold (Capacity Development for Impact)
(International Potato Center (CIP), 2024) IITA
Orange-fleshed sweetpotato (OFSP) vine multiplication in Hindi village, Bahi District, Dodoma Region, Tanzania, demonstrates the potential of irrigation and farmer training to support agricultural production in semi-arid environments. Despite limited rainfall, committed OFSP growers utilize water from wells supported by the high water table associated with nearby Lake Manyara to sustain productive vine multiplication fields. This initiative highlights the role of capacity building in strengthening farmers’ technical skills and promoting sustainable sweetpotato production. In December 2015, Julius Kayongola, a farmer from Hindi village, participated in an OFSP seed production and multiplication training course organized by the Sugar Research Institute (SRI-Kibaha), Tanzania, with funding from the Food and Agriculture Organization (FAO). His experience illustrates how targeted training, access to irrigation water, and farmer commitment can contribute to the development of OFSP vine multiplication and root production in semi-arid areas. The experience offers valuable insights for agricultural extension services, researchers, and development practitioners seeking to improve the availability of quality planting materials and strengthen climate-resilient food production systems.
Kanuni za unyunyiziaji sahihi wa viuadudu
(Bodi ya pamba Tanzania, 2024) Wizara ya kilimo
Zao la pamba linazalishwa katika mikoa 17 ya Tanzania ambayo ni Mwanza, Geita, Simiyu, Shinyanga, Tabora, Mara, Kagera, Kigoma, Singida, Katavi, Dodoma, Morogoro, Pwani, Tanga,Kilimanjaro, Manyara na Iringa. Pamba inazalishwa katika maeneo yenye joto na mvua za wastani isiyozidi milimita 1,000 kwa msimu na udongo usiotuamisha maji. Maeneo mengi nchini Tanzania hasa mikoa ya Kanda za Ziwa Victoria yana hali ya hewa nzuri inayofaa kwa kilimo cha pamba. Pamba inayolimwa nchini ni aina ya Upland Cotton ambayo nyuzi zake zina urefu wa kati ya mm 15 hadi 35. Aina ya mbegu inayozalishwa kwa sasa ni UKM08.Wadudu wanaokula au kutoboa vibahasha na matunda. Hawa ni wadudu wanaoishi kwa kula matunda ya pamba na wadudu ambao wanasababisha hasara kubwa Katika kundi hili wapo funza wa Vitumba (American bollworm), viwav jeshi (Fall armyworms), funza mweupe (pink bollworm), funza mwenye (spinybollworm) na funza mwekundu (red bollworm).
Mwongozo wa mafunzo kwa mwezeshaji wa kilimo hifadhi
(African Conservation Tillage Network, 2024) Canadian Foodgrains Bank; Africa Conservation Tillage Network
Kilimo hifadhi kimeenea kwa miaka 40 iliyopita hadi kufika hekta milioni 105 za ardhi iliyolimwa duniani kote (ACT 2008). Ufanisi wa kilimo hifadhi katika kuhifadhi unyevu wa udongo, kuboresha udongo, kupunguza gharama za pembejeo,uzalishaji thabiti na mavuno mengi ya mazao kutapelekea kujenga usalama wa chakula katika dunia inayoongezeka idadi ya watu na kukabiliana na changamoto ya mabadiliko ya hali ya hewa. Hata hivyo, kwa bahati mbaya, kupokewa kwa kilimo hifadhi miongoni mwa wakulima wadogo kumebaki nyuma ukilinganisha na wakulima wakubwa wanaotumia zana za kisasa za kilimo. Changamoto kubwa kwa wakulima wadogo kupokea kilimo hifadhi ni tofauti kubwa kati ya mazao yanayolimwa na wakulima wadogo pamoja na mbinu na mitazamo tofauti katika maeneo tofauti ya jamii ambapo husababisha kutokuwa na mfumo na kiwango kimoja cha mbinu za kilimo hifadhi. Kwa ujumla, njia, mbinu za huduma ya ugani na vifaa vya ufundishaji hurudisha nyuma kupokelewa na kuenea kwa kilimo hifadhi, hasa dhana ya kuwa suluhisho moja lafaa kwa wote . Mwongozo wa kilimo hifadhi kwa mwezeshaji umeandaliwa ili kukabiliana na changamoto hizikwa kujenga kukabiliana na hali tofauti katika kila nyanja ya uzalishaji wa mwongozo na usambazaji. Mbinu na vifaa vinavyotumika ndani ya mwongozo huu zinakubalika katika fani ya kilimo, na, ni rahisi kueleweka kwa wakulima wenye elimu ya msingi . Ni matumaini yetu kuwa uzalisha mwongozo huu katika mfumo wa kielektroniki, bila ya hati miliki kutapelekea ushirikishwa na uboreshaji wa mwongozo na matumizi kwa kila afisa ugani kwa kuzingatia mahitaji, uelewa na mazingira ya eneo husika.
Mbegu bora za kilimo
(TOSCI, 2026-10-04) TOSCI
Mbegu bora ni mbegu zenye uwezo mkubwa wa kuota, kukua vizuri na kutoa mazao mengi yenye ubora, zinapopandwa na kutunzwa kwa kufuata kanuni bora za kilimo.
Ongeza ubora kutoka shambani hadi sokoni
(YARA, 2023) YARA
Faida ya kutumia programu ya mbolea ya YARA kwa zao la viazi husaidia kupata faida mbalimbali ikiwemo uchocheaji na ukuaji wa haraka wa viazi, hukuza unene wa shina na matawi mengi, inaongeza ukijani wa majani unaodumu muda mrefu, huchochea utungaji wa viazi vingi kwa kila shina, hunenepesha viazi vyenye umbo linalofanana, huzalisha viazi vinavyo hifadhika kwa muda mrefu baada ya kuvuna, huzalisha viazi vyenye ngozi imara visivyokuwa na michubuko.Na hutoa lishe kamili na linganifu kwa kila hatua ya uwekaji.
Machipukizi Zaidi Uzito Mkubwa wa Miwa
(YARA, 2023) YARA
Faida ya Kutumia Programu ya YARA ya Mbolea kwa Zao la Miwa huongeza idadi ya machipukizi, na inachochea ukuaji wa mizizi mingi, Inaongeza ukuaji wa mmea na ukijani wa majani, pia Inaongeza urefu wa pingili na uzito na Husaidia utengenezaji wa sukari nyingi (sucrose).
Utaratibu wa kumwagilia maji kwa teknologia ya AWD
(Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), 2023) Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)
Usimamizi wa maji ni mojawapo ya shughuli muhimu katika kilimo cha mpunga Inashauriwa kumwagilia kwa mfumo wa kuingiza na kusubili maji yakauke shambani kabla ya kumwagilia tena (AWD). Kwa kufanya hivyo husaidia kupunguza maji kati ya asilimia 40-50 kuanzia hatua ya kupanda hadi kuvuna. Mbinu hii, husaidia mzunguko wa hewa ardhini katika mashamba ya mpunga na pia inasaidia mizizi kukuwa vizuri.
Dhibiti ugonjwa wa Ubwiri unga wa Mikorosho kwa kutumia kiuatilifu cha maji.
(TARI, 2025) TARI
Moja ya matatizo makubwa ya uzalishaji wa zaola korosho ni ugonjwa wa Ubwiri unga, ambaoumeenea katika mikoa yote Tanzania. Ugonjwa huo husababishwa na vimelea aina ya kuvu nahuweza kupunguza mavuno kwa zaidi ya asilimia 70.
Dhibiti kidomozi kwa mavuno mengi na bora ya kahawa
(Taasisi ya Utafiti wa Kahawa Tanzania(TaCRI), 2018) Taasisi ya Utafiti wa Kahawa Tanzania
Kidomozi ni nondo mdogo mweupe ambaye mchana hujificha chini ya majani ya kahawa na kuruka usiku. Kidomozi hushambulia zaidi majani ya kahawa ya aina ya Arabika. Mashambulizi yanayofanywa na wadudu hawa hupunguza mazao kwa asilimia 8-10. Nondo wa kidomozi hutaga mayai juu ya majani ya kahawa na huangua viwavi wadogo ambao huharibu majani kwa kuacha makovu ya kahawia
Faida za mafuta mwali ya nazi
(Taasisi ya utafiti wa kilimo Tanzani(TARI), 2022) TARI
Mafuta mwali (Virgin Coconut Oil-VCO) ni mafuta yatokanayo na nazi ambayo hayajaongezwa kemikali yoyote wala kuchemshwa; hukamuliwa, huchujwa na kufungashwa Hukamuliwa toka kwenye nazi safi, kwa mfumo wa Cold Press hivyo ni asili kwa asilimia mia (100%) Pamoja na kuwa na ladha nzuri ya asili, pia yana virutubisho vifuatavyo: Lauric acid, capric acid, caprylic acid, myristic acid, palmitic, Choline, vitamin E, K and Iron. Lauric acid, capric acid na caprylic super fatty acids y 50% ya fatty acid iliyo kwenye mafuta mwali ya nazi ni lauric acid hubadilishwa na mwili kuwa monolaurin ambayo hupatikana katika maziwa ya binadamu (mama)
Citrus Gummosis
(TPHPA, 2025) TPHPA
Ugonjwa unaoshambulia miti ya machungwa na kusababishwa na vimelea vya fangasi. Ugonjwa huu hujulikana kwa kutoa utomvu mzito (gum) kwenye magome ya miti ya machungwa.
Wadudu waharibifu wa minazi, athari zake na udhibiti
(Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), 2024) Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)
Mashambulizi ya wadudu: chonga, utitiri na mbu wa minazi husababisha minazi kukauka, udumavu na kudondoka kwa vidaka kwa kiwango kikubwa hivyo kupelekea uzalishaji wa nazi nchini kupungua kwa zaidi ya 50%, kipeperushi hiki kinaelezea zaidi juu ya athari hizo.
Wakala wa Mbegu za Kilimo
(Wakala wa Mbegu za Kihmo (ASA), 2023) Wakala wa Mbegu za Kilimo (ASA)
Kipeperushi hiki kinaelezea wakala wa mbegu za kilimo (ASA). Pia kimeelezea mbegu bora ya ngano, Ngano aina ya Juhudi. Na utajifunza eneo gani litafaa kupanda ngano, kiasi cha mbegu za kupanda, mbolea ya kupandia, mbolea ya kukuzia, muda wa kukomaa na mavuno kwa hekta.
Kitalu mkeka kilichoboreshwa
(Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), 2024) Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)
Kitalu mkeka ni nini? Kitalu mkeka ni uoteshaji wa miche ya mpunga katika udongo iliyochanganywa na samadi na kusambazwa kina kifupi juu ya ardhi iliyosawazishwa na isiyoruhusu mizizi kupenya Miche hii inakuwa tayari kupandwa ndani ya siku 8 -14 baada ya kuota.
Udhibiti husishi wa visumbufu vya viazi mviringo.
(TANZANIA PLANT HEALTH AND PESTICIDES AUTHORITY (TPHPA), 2024) Mamlaka ya afya ya mimea na viuatilifu Tanzania, Wizara ya kilimo
Kipeperushi kinachoelezea Magonjwa mbalimbali yanayoshambulia viazi mviringo viwapo shambani na jinsi ya kujua na kuchukua hatua ya uthibiti. .
Matumizi ya kiuagugu kwenye mikorosho
(Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), 2025) Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)
Jinsi ya kudhibiti magugu wakati wa kuanzisha shamba inashauriwa kuchimba visiki na vichaka vyote. Changanya mazao ya msimu katika shamba la Mikorosho hadi pale Mikorosho itakapo songamana. Fanya palizi ya shamba la Mikorosho kwa kulima kwa jembe la mkono, trekta au fyeka kwa kutumia panga au zana zozote.
Mbegu bora za nafaka zinazozalishwa na ASA
(Wakala wa Mbegu za Kilimo (ASA), 2024) Wakala wa Mbegu za Kilimo (ASA)
kipeperushi hiki kilichotolewa na ASA ambayo inazalisha mbegu mbalimbali ili kuleta mazao mengi shambani kinazungumzia mbegu za mahindi na mtama.
Ujue ugonjwa wa mnyauko wa mikorosho.
(Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI), 2025) Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)
Utangulizi Ugonjwa huu ulifahamika rasmi kwa mara ya kwanza mwaka 2012 katika Kijiji cha Magawa, Wilaya ya Mkuranga katikaMkoa wa Pwani. Mwaka 2014 ugonjwa ulionekana katika Kata za Nanganga na Nangoo Wilayani Masasi na Mnongodikatika Wilaya ya Mtwara Vijijini. llipofika mwaka 2015 Ugonjwa ulionekana kushambulia mikorosho katika Kijiji chaTandika, Kata ya Dinduma Wilayani Tandahimba. Ugonjwa huu pia umetolewa taarifa kuwa upo katika baadhi ya sehemu za Mkoa wa Ruvuma.
Usajili wa aina mpya za mbegu za mimea ya mazao
(TOSCI, 2017) Taasisi ya kudhibiti ubora wa mbegu Tanzani (TOSCI)
Utaratibu wa Kusajili Aina Mpya za Mbegu. Kanuni ya 7 ya mbegu inataka kila aina mpya ya mbegu itakayosajiliwa nchini ifanyiwe majaribio ya Utambuzi (DUS Test) na Umahiri (NPT) isipokua kwa aina za mboga mboga ambazo husajiiwa baada ya kufanya jaribio la utambuzi tu. Pia Kanuni ya mbegu (4(2)) inaruhusu Tanzania kupokea taarifa ya majaribio ya Utambuzi kutoka nchi wanachama wa UPOV.
Jinsi ya kutambua mbegu zisizo na ubora na mbegu bandia (FEKI )
(TOSCI, 2017) Taasisi ya Kuthibiti Ubora wa Mbegu
Matumizi ya mbegu zisizo na ubora na mbegu bandia (feki) yamesababisha wakulima kupoteza kipato kwa kupata mazao hafifu na hata kutopata mavuno kabisa. Sheria ya Mbegu ya Mwaka 2003, inamlinda mkulima asiuziwe mbegu zisizo na ubora na mbegu bandia (feki). Pamoja na kuthibitisha ubora wa mbegu, TOSCI ina jukumu la kusimamia utekelezaji wa sheria hiyo ili kumlinda rnkulima asiuziwe mbegu zisizo na ubora na mbegu feki.

Browse

Recent Submissions